ทำไมเราไถมือถือไม่หยุด ทั้งที่ไม่ได้อยากดูอะไร?

ตั้งใจเปิดแอปแค่แป๊บเดียว รู้ตัวอีกทีผ่านไปชั่วโมงหนึ่ง ทำไมนิ้วเราถึงหยุดไถไม่ได้ และจะเอาเวลาคืนมาได้อย่างไร

[why-we-cant-stop-scrolling-phone]ทำไมเราไถมือถือไม่หยุด — มือถือที่มีม้วนกระดาษไหลออกมาไม่สิ้นสุดและม้วนเป็นรูปเครื่องหมายคำถาม

ก่อนนอนบอกตัวเองว่าขอดูแป๊บเดียว รู้ตัวอีกที เที่ยงคืนครึ่งแล้ว

ที่แปลกคือ ถ้ามีคนถามว่าเมื่อกี้ดูอะไรไปบ้าง ผมแทบจำไม่ได้เลย ไม่ได้อยากดูอะไรเป็นพิเศษ แต่ก็หยุดไม่ได้

WHY

ทำไมถึงเกิด

  1. มันไม่มีจุดจบ

    สมัยก่อน หนังสือพิมพ์มีหน้าสุดท้าย ทีวีมีตอนจบ แต่ฟีดบนมือถือเลื่อนลงได้ไม่สิ้นสุด สมองไม่ได้รับสัญญาณว่า “พอแล้ว” Aza Raskin ผู้ออกแบบระบบ infinite scroll เองก็เคยออกมาบอกว่า เขารู้สึกผิดกับสิ่งที่ตัวเองคิดขึ้นมา

  2. รางวัลที่คาดเดาไม่ได้

    บางโพสต์น่าเบื่อ บางโพสต์ตลกมาก เราไม่รู้ว่าโพสต์ถัดไปจะเป็นแบบไหน กลไกนี้เหมือนตู้สล็อต ความไม่แน่นอนทำให้เราอยากลองอีกครั้ง และอีกครั้ง

  3. อัลกอริทึมรู้จักเราดีขึ้นทุกวัน

    ทุกครั้งที่เราหยุดดูอะไรนานขึ้นนิดเดียว ระบบก็จดจำไว้ แล้วป้อนเนื้อหาแบบนั้นให้เรามากขึ้น

  4. เราไถเพื่อหนีความรู้สึก

    หลายครั้งเราไม่ได้อยากดูอะไร แค่เบื่อ เหนื่อย หรือเครียด การไถเป็นทางหนีที่ง่ายที่สุด

WHAT

มันส่งผลอะไร

  • เวลาหายไปวันละหลายชั่วโมงโดยไม่รู้ตัว
  • สมาธิสั้นลง ทนกับความเบื่อได้น้อยลง อ่านอะไรยาวๆ ไม่ค่อยไหว
  • นอนดึกขึ้น และตื่นมาเพลีย (ลองอ่านเพิ่มในบทความ นอนครบ 8 ชั่วโมงแล้ว ทำไมตื่นมายังเพลีย?)
  • หลายครั้งไถเสร็จแล้วกลับรู้สึกแย่กว่าตอนเริ่ม
HOW

แก้ยังไงได้จริง

  1. สร้าง “จุดหยุด” ขึ้นมาเอง

    ใช้ Screen Time บน iPhone หรือ Digital Wellbeing บน Android ตั้งเวลาจำกัดแอปที่ไถบ่อย พอครบเวลา ระบบจะเตือนให้หยุด

  2. เพิ่มขั้นตอนก่อนเปิดแอป

    ย้ายแอปออกจากหน้าแรก ไปซ่อนไว้ในโฟลเดอร์ หรือออกจากระบบทุกครั้งหลังใช้ แค่ต้องกดเพิ่มอีกสองสามครั้ง ก็ช่วยให้เราคิดก่อนเปิดได้มาก

  3. ถามตัวเองก่อนเปิดทุกครั้ง

    “เปิดมาเพื่ออะไร” ถ้าตอบได้ ก็ทำสิ่งนั้นให้เสร็จแล้วปิด ถ้าตอบไม่ได้ อาจไม่จำเป็นต้องเปิด

  4. ลองเปลี่ยนจอเป็นขาวดำ

    โหมด Grayscale ทำให้ฟีดดูน่าสนใจน้อยลงทันที หลายคนบอกว่าช่วยได้มากกว่าที่คิด

  5. เตรียมอะไรไว้ทำแทนตอนเบื่อ

    หนังสือเล่มเล็กในกระเป๋า เพลย์ลิสต์พอดแคสต์ หรือเดินไปรินน้ำสักแก้ว ให้ช่วงเวลาว่างมีทางเลือกอื่นที่ไม่ใช่การไถ

น้อง WWH ยื่นมือชวนคิดคำถามนี้คำถามชวนคิด

ลองเปิดดู Screen Time ของตัวเองวันนี้ดูไหมครับ ตัวเลขนั้นอาจทำให้เราอยากเอาเวลาบางส่วนคืนมา

[how-to-stop-doomscrolling]เลิกไถมือถือ — ม้วนกระดาษที่ถูกม้วนเก็บผูกด้วยเชือก ข้างหนังสือที่เปิดอ่านอยู่
ASK MORE · DISCOVER MORE

Quick Quiz · ฟีดไม่มีวันจบ

คุณรู้ทันกลไกการไถหรือยัง?

5 ข้อสั้นๆ ที่ไล่ตั้งแต่ทำไมถึงหยุดไม่ได้ จนถึงจุดหยุดที่ทำได้จริงตั้งแต่คืนนี้

  • 5 ข้อ
  • ประมาณ 1 นาที
  • มีสถานการณ์จริง